Bộ nhông xích cam ô tô là gì? Khi nào cần thay thế bộ nhông xích cam?

Nếu nhông cam là người nhạc trưởng, thì xích cam chính là sợi dây liên kết vô hình đảm bảo mọi nhạc công trong dàn nhạc động cơ phải chơi đúng nhịp. Chỉ cần sợi dây này lệch đi một nốt nhạc, hậu quả sẽ cực kỳ thảm khốc. Hãy cùng xe5s tìm hiểu chi tiết nhé!

1. Bộ nhông xích cam ô tô là gì?

Bộ nhông xích cam là một hệ thống truyền động bao gồm xích cam (timing chain), các bánh răng (nhông cam, nhông cơ), các thanh dẫn hướng (guides) và bộ tăng xích (tensioner).

Nhiệm vụ cốt tử:

Nhiệm vụ duy nhất nhưng quan trọng nhất của nó là đồng bộ hóa sự quay của trục khuỷu (trục cơ) và trục cam.

Trục khuỷu điều khiển piston lên xuống.
Trục cam điều khiển van nạp/xả đóng mở.
Xích cam đảm bảo van nạp mở ra đúng lúc piston đi xuống, và van xả mở ra đúng lúc piston đi lên. Sự đồng bộ này chính xác đến từng phần nghìn giây.

Cấu tạo của một bộ đầy đủ thường có:

Xích cam: Sợi dây xích bằng thép siêu bền.
Nhông cam & Nhông cơ: Các bánh răng khớp với mắt xích.
Thanh dẫn hướng (Slipper): Các tấm nhựa cứng chịu nhiệt giúp xích đi đúng quỹ đạo, không bị văng.
Cụm tăng xích (Tensioner): Sử dụng áp suất dầu hoặc lò xo để giữ cho sợi xích luôn căng, không bị trùng.

2. Khi nào cần thay thế bộ nhông xích cam?

Khác với dây curoa cam (bằng cao su, thường thay ở 80.000km - 100.000km), xích cam được làm bằng kim loại và được bôi trơn bằng dầu máy nên có tuổi thọ rất cao. Tuy nhiên, nó không phải là vĩnh cửu.

A. Dấu hiệu cảnh báo "nguy hiểm"

Bạn cần kiểm tra và thay thế ngay nếu gặp các triệu chứng sau:

Tiếng kêu lạ từ đầu máy (Tiếng "rào rào" hoặc "loạt xoạt"): Khi xích bị rão (giãn ra) hoặc thanh dẫn hướng bị mòn, sợi xích sẽ va đập vào vách máy hoặc thanh dẫn. Tiếng kêu này thường rõ nhất khi xe nổ máy ở chế độ chờ (garanti) hoặc khi vừa khởi động buổi sáng.
Động cơ bị bỏ máy (Missfire) hoặc chạy không đều: Khi xích bị giãn, sự phối khí không còn chính xác 100%. Các van đóng mở hơi lệch nhịp khiến hỗn hợp xăng gió đốt không sạch, gây rung giật động cơ.
Đèn Check Engine sáng kèm mã lỗi trục cam: ECU sẽ nhận thấy sự sai lệch về góc quay giữa trục khuỷu và trục cam (thông qua cảm biến). Các mã lỗi như P0016 hay P0017 thường là "án tử" báo hiệu xích cam đã quá giãn.
Có mạt kim loại trong dầu máy: Khi xích cam cọ xát vào các chi tiết nhôm bên trong máy do quá trùng, các mạt kim loại sẽ rơi xuống các-te. Nếu bạn thấy mạt kim loại khi thay dầu, đó là dấu hiệu cực kỳ nghiêm trọng.

B. Thời điểm thay thế định kỳ

Đa số các hãng xe không đưa ra lịch thay xích cam cụ thể vì nó phụ thuộc vào cách chăm sóc. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm thực tế:

Nên kiểm tra kỹ sau 150.000km.
Đa số các bộ xích cam sẽ cần thay thế trong khoảng 200.000km - 250.000km.

3. Tại sao xích cam lại bị hỏng?

Dù làm bằng thép, nhưng xích cam vẫn có "kẻ thù":

Lười thay dầu máy: Đây là nguyên nhân số 1. Dầu bẩn làm mòn các mắt xích và làm tắc bộ tăng xích thủy lực. Khi bộ tăng xích không có đủ áp suất dầu để đẩy, xích sẽ bị trùng và vả vào thanh dẫn hướng làm vỡ nhựa.
Sử dụng dầu kém chất lượng: Dầu không đủ độ trơn làm tăng ma sát giữa xích và nhông, khiến các răng nhông bị mòn nhọn (hình răng cưa), dẫn đến hiện tượng "nhảy xích".

4. Hậu quả của việc đứt hoặc nhảy xích cam

Đây là cơn ác mộng lớn nhất của mọi tài xế. Nếu xích cam bị đứt hoặc nhảy răng khi xe đang chạy:

Sự đồng bộ biến mất.
Piston đang lao lên với tốc độ cực cao sẽ đâm sầm vào các van (xu-páp) đang mở.
Kết quả: Cong xu-páp, vỡ piston, gãy trục cam, thậm chí là hỏng luôn lốc máy. Chi phí sửa chữa lúc này thường bằng 1/3 đến 1/2 giá trị chiếc xe.

5. Lời khuyên cho bạn

Thay dầu đúng hạn: Việc thay dầu máy định kỳ 5.000km - 7.000km là cách rẻ nhất để xích cam dùng được cả đời xe.
Thay cả bộ: Khi thay thế, đừng chỉ thay mỗi sợi xích. Hãy thay nguyên bộ (gồm nhông, xích, tăng và dẫn hướng). Việc lắp xích mới vào những bánh răng cũ đã mòn sẽ khiến xích mới hỏng rất nhanh.
Nghe tiếng máy: Đừng bao giờ phớt lờ những tiếng "loạt xoạt" lạ từ phía đầu máy. Đó có thể là lời cầu cứu cuối cùng của bộ xích cam trước khi nó "đứt bóng".

6. Các sản phẩm Bộ nhông xích cam ô tô bán tại xe5s.vn:

Tóm lại: Bộ nhông xích cam là bộ phận cực kỳ bền bỉ nhưng đòi hỏi sự kỷ luật trong việc thay dầu. Một khi nó đã lên tiếng, bạn tuyệt đối không được chủ quan.

Hy vọng bài viết dài này giúp bạn có cái nhìn tổng thể và sâu sắc nhất về "hệ thống thần kinh vận động" của xế yêu. Bạn đang có ý định thay bộ xích cam cho xe hay chỉ đang tìm hiểu để bảo dưỡng thôi?