Hiện tượng "giật khựng" khi tăng tốc: Bộ vi sai trung tâm của các dòng xe SUV đã cạn dầu.

Có một cảm giác cực kỳ khó chịu mà nhiều chủ xe SUV 2 cầu toàn thời gian (AWD hoặc 4WD như Mercedes-Benz GLE/GLS với 4Matic, BMW X5/X7 với xDrive, hay Audi Q7 với Quattro...) thường xuyên gặp phải: Mỗi khi đạp ga tăng tốc từ tốc độ thấp hoặc khi ôm cua gắt vào bãi đỗ xe, chiếc xe bỗng nhiên xuất hiện những cú "khựng, giật" nhẹ dưới sàn xe.

Nhiều người lập tức nghĩ đến việc hộp số bị lỗi, hay do bugi, cuộn đánh lửa (bô-bin) có vấn đề gây bỏ máy. Tuy nhiên, nếu kiểm tra động cơ và hộp số không phát hiện ra lỗi, thì đến 90% "hung thủ" chính là bộ vi sai trung tâm (hoặc hộp số phụ/Transfer Case) đang rơi vào tình trạng cạn kiệt dầu bôi trơn.

Tại sao thiếu dầu vi sai trung tâm lại gây ra hiện tượng giật khựng nguy hiểm này? Hãy cùng XE5S.VN mổ xẻ chi tiết ngay sau đây.

1. Vi sai trung tâm là gì và tại sao nó cần dầu "xịn"?

Trên các dòng xe SUV dẫn động 4 bánh, công suất từ động cơ và hộp số không truyền thẳng ra bánh xe mà phải đi qua một bộ phân phối lực gọi là Hộp số phụ kiêm vi sai trung tâm.

• Nhiệm vụ cốt lõi: Khi xe đi thẳng, 4 bánh quay bằng tốc độ nhau. Nhưng khi bạn ôm cua, 2 bánh trước và 2 bánh sau sẽ vạch ra những quỹ đạo có chiều dài khác nhau, nghĩa là chúng phải quay với tốc độ khác nhau. Vi sai trung tâm sinh ra để điều phối sự chênh lệch tốc độ đó, giúp xe không bị bó cứng gầm khi quay đầu.

• Cấu tạo bên trong: Chứa hàng loạt các bánh răng hành tinh ăn khớp góc cạnh hoặc các đĩa ly hợp ướt xếp chồng lên nhau chịu áp suất thủy lực lớn.

• Vai trò của dầu vi sai: Dầu bên trong bộ vi sai trung tâm không chỉ làm nhiệm vụ bôi trơn thông thường như dầu máy. Nó là loại dầu chịu cực áp cao (Extreme Pressure), có nhiệm vụ tản nhiệt cho các lá côn, tạo màng bám bảo vệ bề mặt răng thép và hỗ trợ quá trình trượt mịn màng giữa các đĩa ly hợp khi xe chuyển hướng.
  
  

2. Giải mã hiện tượng "Giật khựng" dưới góc độ cơ khí

Khi bộ vi sai trung tâm bị cạn dầu (do rò rỉ qua các phớt chặn dầu lâu ngày bị chai cứng, hoặc do dầu quá tuổi thọ bị biến chất, đóng cặn):

• Hiện tượng "bó giật" các lá côn: Thay vì trượt mượt mà lên nhau để triệt tiêu sự chênh lệch tốc độ giữa cầu trước và cầu sau khi tăng tốc hoặc ôm cua, các lá ly hợp bên trong do thiếu dầu bôi trơn sẽ bị khô, bó cứng và bám chặt vào nhau một cách đột ngột (Stick-slip phenomenon).

• Xung lực dội ngược vào cabin: Khi các lá côn bị bám nhả gián đoạn dưới áp lực vặn xoắn cực lớn từ động cơ, lực truyền ra trục các-đăng trước/sau sẽ bị giật cục. Xung lực cơ khí này dội thẳng ngược lên hệ thống khung gầm, tạo thành tiếng "khục khục" hoặc những cú giật khựng mà bạn cảm nhận rõ mồn một dưới lòng bàn chân khi đạp ga.
  
  

3. Lý do dầu vi sai trung tâm xe SUV dễ bị bỏ quên tại Việt Nam

Hầu hết các chủ xe đều rất tự giác thay nhớt động cơ (mỗi 5.000 - 10.000 km) hay nhớt hộp số (mỗi 80.000 km). Tuy nhiên, dầu vi sai (cầu trước, cầu sau) và dầu vi sai trung tâm (hộp số phụ) lại là những chi tiết nằm khuất dưới gầm và rất ít khi được nhắc tên trong sách hướng dẫn bảo dưỡng nhanh.

Thời tiết ngập lụt, mưa phùn đặc trưng tại Việt Nam càng làm đẩy nhanh quá trình hỏng hóc. Khi xe lội nước sâu, nước có thể lọt qua các ống thông hơi của bộ vi sai, hòa lẫn vào dầu tạo thành một hợp chất nhũ tương màu "cà phê sữa". Hợp chất này mất hoàn toàn khả năng bôi trơn và chống mài mòn, khiến các bánh răng cọ xát trực tiếp vào nhau, sinh nhiệt và phá hủy bộ vi sai chỉ sau vài tháng lội nước.

4. Cái giá phải trả khi "vô cảm" với tiếng giật khựng

Nếu bạn tiếp tục cố chấp di chuyển khi bộ vi sai trung tâm đã cạn dầu và xuất hiện hiện tượng giật khựng nặng:

• Các mạt sắt từ bánh răng bị bào mòn sẽ cuốn đi khắp hộp số phụ, phá hủy hoàn toàn vỉ mạch điều khiển và các vòng bi đỡ.

• Hậu quả cuối cùng là bó cứng hoặc vỡ bể vách hộp số phụ. Khi đó, xe không thể di chuyển được nữa và chi phí thay thế một cụm vi sai trung tâm/hộp số phụ mới cho các dòng xe như Porsche Cayenne, BMW X5 hay Mercedes GLE sẽ dao động từ 70 triệu đến hơn 150 triệu đồng.
  
  

5. Các sản phẩm Dầu cầu bán tại xe5s.vn:

Dầu cầu chủ động hay bộ vi sai gọi là dầu cầu toyota gl-5 85w-90

550 Ngàn

Dầu cầu mercedes s400l, s500l, s550, s600

320 Ngàn

BẢO VỆ HỆ TRUYỀN ĐỘNG SUV: LỜI KHUYÊN TỪ XE5S.VN

1. Tuân thủ cột mốc 40.000 - 60.000 km: Đây là thời điểm lý tưởng để bạn chủ động yêu cầu kỹ thuật viên kiểm tra mức dầu và thay mới dầu vi sai trung tâm, dầu cầu trước/sau, thay vì đợi đến khi xe có triệu chứng giật khựng mới đi sửa.

2. Kiểm tra vết dầu rò rỉ dưới gầm: Mỗi lần nâng xe lên thay nhớt máy, hãy quan sát khu vực giữa gầm xe (nơi đặt hộp số phụ). Nếu thấy có hiện tượng thấm dầu, ẩm ướt ở các vị trí phớt nối với trục các-đăng, phải xử lý thay phớt và châm thêm dầu ngay.

3. Tuyệt đối dùng đúng chủng loại dầu chỉ định: Hộp số phụ và vi sai trung tâm của xe Đức/xe sang yêu cầu những tiêu chuẩn dầu cực kỳ khắt khe (ví dụ: chuẩn BMW DTF1, hoặc nhớt chuyên dụng cho vi sai hạn chế trượt LSD). Việc đổ nhầm dầu cầu thông thường giá rẻ sẽ làm hỏng hoàn toàn các lá côn cơ khí bên trong chỉ sau một vài trăm cây số.