Nhãn độ ồn lốp xe bằng decibel (dB) theo tiêu chuẩn châu Âu

Khi chọn lốp, đa số người Việt hay nhìn giá – thương hiệu – độ bám – độ êm (qua truyền miệng). Nhưng ở châu Âu, người mua còn có một “vũ khí” rất trực quan: nhãn lốp EU (EU tyre label). Trên nhãn này, lốp được công bố mức độ tiếng ồn lăn bên ngoài bằng decibel (dB) và có xếp hạng A/B/C, giúp người mua so sánh nhanh giữa các mẫu lốp.

Bài viết này giải thích rõ:

Nhãn tiếng ồn theo tiêu chuẩn châu Âu là gì, dựa trên quy định nào
Tiếng ồn được ghi là tiếng ồn gì (và không phải tiếng ồn trong cabin)
dB có ý nghĩa ra sao, giảm vài dB thì khác nhiều hay ít
Cách đọc phần tiếng ồn A/B/C và con số dB trên nhãn
Cách tra cứu bằng QR/EPREL và những lưu ý quan trọng khi áp dụng tại Việt Nam

1) Nhãn lốp EU là gì và vì sao có mục tiếng ồn (dB)?

Châu Âu quy định lốp bán ra thị trường phải cung cấp thông tin chuẩn hóa để người dùng dễ so sánh. Khung pháp lý hiện hành là Regulation (EU) 2020/740 về nhãn lốp (tyre labelling), nhằm cung cấp thông tin hài hòa về các tham số (như hiệu quả nhiên liệu, bám ướt, độ ồn…) để người tiêu dùng đưa ra lựa chọn tốt hơn cho an toàn, sức khỏe và hiệu quả kinh tế–môi trường.

Lý do tiếng ồn được đưa lên nhãn rất rõ: tiếng ồn giao thông là một dạng “ô nhiễm” gây khó chịu và có tác động xấu tới sức khỏe; giảm tiếng ồn từ lốp là một cách quan trọng để giảm ồn giao thông.

Từ 01/05/2021, nhãn lốp EU phiên bản mới (theo 2020/740) được áp dụng rộng rãi, bổ sung thêm các yếu tố như QR/EPREL và thay đổi cách phân hạng so với nhãn cũ.

Nhãn độ ồn lốp xe ô tô

2) “Tiếng ồn dB” trên nhãn EU là tiếng ồn gì?

Điểm cực quan trọng (nhiều người hay hiểu nhầm):

Con số dB trên nhãn EU là external rolling noise – tiếng ồn lăn bên ngoài phát ra khi lốp lăn trên mặt đường, không phải tiếng ồn bạn nghe trong cabin.

Một số hãng lốp cũng nhấn mạnh rõ: tiếng ồn lăn bên ngoài không phải lúc nào cũng tương quan 1–1 với độ ồn trong xe.

Vậy tại sao vẫn hữu ích?

Vì tiếng ồn cabin chịu ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố khác (cách âm xe, hốc bánh, kính, gioăng, sàn, gầm, dòng xe…)
Nhưng nếu mọi thứ “tương đương”, lốp có external rolling noise thấp hơn thường vẫn có xu hướng “êm” hơn, đặc biệt trong nhóm lốp cùng phân khúc.

Nhãn độ ồn lốp xe ô tô

3) Decibel (dB) trên nhãn: hiểu thế nào cho đúng?

dB là thang đo logarit. Nghĩa là chênh vài dB có thể tạo khác biệt khá lớn.

Ví dụ đơn giản theo cách giải thích phổ biến trong ngành lốp:

Chênh 3 dB có thể tương ứng với thay đổi đáng kể về mức phát thải tiếng ồn (thường được diễn giải là “gấp đôi” về năng lượng âm).

Điều này giải thích vì sao khi bạn so 2 lốp:

69 dB vs 72 dB
thì “nhìn có vẻ chỉ hơn 3 dB”, nhưng cảm nhận ngoài thực tế (nhất là khi chạy đều tốc độ) có thể khác rõ hơn bạn tưởng.

4) Nhãn tiếng ồn theo tiêu chuẩn châu Âu gồm những gì?

Trên nhãn EU, phần tiếng ồn thường có 2 thành phần:

Con số dB: ví dụ 69 dB, 71 dB, 73 dB…
Xếp hạng lớp tiếng ồn: A / B / C (kèm biểu tượng sóng âm)

Nhiều trang giải thích nhãn EU nêu rõ: tiếng ồn bên ngoài được đo bằng dB, và do người mua không quen dB nên nhãn hiển thị thêm “noise class” để dễ hiểu.

A/B/C nghĩa là gì?

A: thường là nhóm “êm” nhất (phát thải tiếng ồn thấp hơn, tiến gần các giới hạn nghiêm ngặt hơn)
B: trung bình
C: cao hơn (ồn hơn)

Trên nhãn cũ, từng có cách hiển thị bằng số “sóng âm” (1–3 vạch). Ở nhãn mới theo 2020/740, cách phân hạng tiếng ồn được thể hiện bằng A/B/C (mang tính trực quan hơn).

5) Tiếng ồn trên nhãn được đo theo chuẩn nào?

EU sử dụng các phương pháp thử nghiệm quốc tế (UNECE) để đánh giá hiệu năng lốp trong hệ thống luật và nhãn.

Về tiếng ồn lăn, chuẩn thử nghiệm liên quan chặt tới UN Regulation No.117 (UNECE R117) – quy định thống nhất về lốp liên quan đến rolling sound emissions, bám ướt, rolling resistance…

Điều bạn cần rút ra (ở góc nhìn người mua):

Con số dB trên nhãn là thông tin có chuẩn đo, không phải hãng “tự chấm”
Tuy nhiên, ngoài đời vẫn có khác biệt do mặt đường, xe, điều kiện sử dụng… (vì vậy mới có chuyện “cùng lốp, xe này êm hơn xe kia”).

6) Cách đọc nhãn tiếng ồn EU để chọn lốp “êm” hơn

Dưới đây là cách dùng nhãn EU theo kiểu “ra quyết định”:

Bước 1: So sánh trong cùng kích thước lốp

Cùng model lốp nhưng kích thước khác (ví dụ 215/55R17 vs 235/50R18) có thể dB khác nhau. Nhiều hãng cũng lưu ý thông số có thể thay đổi theo line/size.

Bước 2: Ưu tiên noise class trước, rồi mới soi dB

Nếu A vs B vs C: ưu tiên A
Nếu cùng hạng A, chọn con số dB thấp hơn

Bước 3: Đừng chỉ nhìn tiếng ồn – hãy cân bằng với bám ướt và hiệu quả nhiên liệu

Nhãn EU sinh ra để bạn nhìn tổng thể: rolling resistance (tiết kiệm), wet grip (bám ướt) và noise.
Lốp cực êm nhưng bám ướt kém thì không phải lựa chọn khôn ngoan ở Việt Nam (mưa nhiều).

Bước 4: Ghi nhớ “external noise ≠ cabin noise”

Nếu xe bạn cách âm kém, hốc bánh trống, gầm ồn… thì đổi lốp chỉ giải quyết được một phần.

7) QR code và EPREL: cách tra cứu nhãn lốp EU “chuẩn hãng”

Một điểm nâng cấp lớn của nhãn mới là QR code: quét QR sẽ dẫn tới hồ sơ lốp trong EPREL (European Product Registry for Energy Labelling) – cơ sở dữ liệu sản phẩm phục vụ nhãn năng lượng/nhãn lốp.

EPREL là cổng công khai cho phép người dùng tìm kiếm sản phẩm (trong đó có Tyres) và xem thông tin nhãn/phiếu sản phẩm.

Cách tra cứu nhanh

Cách 1: Quét QR trên nhãn lốp (nếu lốp/đại lý có dán nhãn EU)
Cách 2: Vào EPREL mục Tyres, nhập brand/model/kích thước để lọc và xem mức dB + hạng A/B/C

8) Áp dụng ở Việt Nam: khi nào bạn có thể dùng nhãn EU để chọn lốp?

Tại Việt Nam, bạn sẽ gặp 3 tình huống:

Tình huống 1: Lốp nhập khẩu thị trường EU/đại lý có dán nhãn EU

Bạn có thể đọc trực tiếp dB + A/B/C, quét QR để kiểm tra EPREL.

Tình huống 2: Lốp là cùng model nhưng phân phối thị trường khác

Có thể không có nhãn EU dán sẵn. Khi đó bạn có thể:

tra EPREL theo model/kích thước (nếu model đó bán ở EU)
hoặc tìm trên website hãng/đại lý EU (nhưng nhớ: đúng size mới đúng dB)

Tình huống 3: Lốp nội địa/không có dữ liệu EU tương ứng

Bạn sẽ phải dựa thêm vào:

bài test độc lập
review thực tế
thông số “comfort/noise” do hãng/đại lý công bố (tính tham khảo)

9) Những hiểu lầm phổ biến về nhãn tiếng ồn EU

Hiểu lầm 1: “dB thấp là chắc chắn cabin im”

Không đúng. Nhãn đo tiếng ồn bên ngoài, cabin còn phụ thuộc xe và cách âm.

Hiểu lầm 2: “Chỉ cần giảm 1 dB là khác rõ”

1 dB có thể khó nhận ra nếu bạn không so trong cùng điều kiện. Thường chênh 3 dB mới là mức người dùng dễ cảm nhận hơn trong nhiều tình huống.

Hiểu lầm 3: “Cùng tên lốp thì dB giống nhau”

Sai. dB có thể khác theo kích thước, chỉ số tải/tốc độ, cấu trúc…

10) Mẹo chọn lốp “êm” ngoài nhãn EU (để quyết định chắc hơn)

Nhãn EU rất hữu ích, nhưng để chọn lốp êm thật cho xe bạn, nên kết hợp:

Chọn đúng dòng lốp: touring/comfort thường êm hơn performance/sport
Kiểm soát áp suất lốp: bơm quá căng là “ồn + xóc” tăng
Kiểm tra độ mòn và lão hóa: lốp già/mòn răng cưa thường gây “ù”
Xử lý hốc bánh/cách âm gầm nếu xe thuộc nhóm cách âm kém (SUV/CUV phổ thông)