Vì sao bộ ly hợp kép trên các dòng xe sang thể thao rất sợ kẹt xe tại Việt Nam?

Nếu bạn đam mê cảm giác lái thể thao đầy phấn khích, những cú nẹt pô sang số chớp nhoáng trong vòng vài phần mươi giây của các dòng xe Porsche (hộp số PDK), BMW (M-DCT), Audi (S-Tronic) hay các dòng xe hiệu năng cao của Mercedes-AMG... thì bạn đang được thụ hưởng thành quả vĩ đại nhất của công nghệ hộp số: Hộp số ly hợp kép (Dual-Clutch Transmission - DCT).

Được ví như "vũ khí tối thượng" trên đường đua để tối ưu hóa công suất động cơ, thế nhưng khi về đến Việt Nam, hộp số DCT lại gặp phải một đối thủ vô cùng "bướng bỉnh": Đặc sản kẹt xe giờ cao điểm.

Tại sao một công nghệ đỉnh cao, đắt giá trên các dòng xe sang thể thao lại rất "sợ" việc nhích từng milimet tại các đô thị lớn như Hà Nội hay TP.HCM? Hãy cùng XE5S.VN tìm hiểu sự thật kỹ thuật ngay sau đây.

1. Bản chất cơ khí: Hộp số DCT thực chất là "Hộp số sàn tự động hóa"

Để hiểu vì sao DCT sợ kẹt xe, trước hết chúng ta cần biết bản chất cấu tạo của nó khác hoàn toàn với hộp số tự động truyền thống (AT) dùng biến mô thủy lực.

• Hộp số AT thông thường: Sử dụng áp suất dầu thủy lực để truyền lực từ động cơ sang hộp số. Khi bạn kẹt xe và rà phanh, lực truyền động dồn vào thau dầu thủy lực, các chi tiết cơ khí không hề ma sát trực tiếp với nhau, xe chỉ bị nóng dầu chứ không hại phần cứng.

• Hộp số ly hợp kép DCT: Hoạt động giống như bạn có hai bộ ly hợp (côn) của số sàn cùng nằm trong một hệ thống. Một bộ phụ trách các cấp số lẻ (1, 3, 5, 7) và bộ còn lại phụ trách các cấp số chẵn (2, 4, 6).

  • Khi bạn đang đi số 1, máy tính đã tự động "gài sẵn" số 2 ở ly hợp bên kia.

  • Khi lên số, ly hợp 1 nhả ra thì ly hợp 2 lập tức đóng vào ngay lập tức. Lực truyền động là ma sát cơ khí trực tiếp giống hệt như xe số sàn (số sàn không có chân côn).
    
    

2. Kịch bản "Rà phanh nhích từng chút" – Đòn chí mạng gây quá nhiệt

Cơn ác mộng bắt đầu khi chiếc xe thể thao của bạn lọt vào một con phố kẹt cứng vào lúc 5h30 chiều.

Khi đi phố đông, thói quen của đại đa số tài xế Việt Nam là thả phanh cho xe tự bò (creeping), chân liên tục rà nhẹ phanh để kiểm soát tốc độ.

• Đối với hộp số DCT, hành động rà phanh này bắt buộc máy tính phải điều khiển bộ ly hợp ở trạng thái "nửa côn" (bán ly hợp - slipping clutch). Lúc này, các lá côn không ép chặt vào nhau mà chà xát liên tục lên nhau để xe bò đi từ từ mà không bị tắt máy.

• Sự chà xát cơ khí liên tục ở tốc độ cực thấp này sinh ra một lượng nhiệt năng khổng lồ chỉ trong vài phút.

• Tệ hơn nữa, máy tính của hộp số DCT liên tục bị "bối rối" giữa việc: Có nên lên số 2 không hay giữ số 1? Hệ thống bộ chọn số phải chuyển đổi qua lại liên tục giữa hai ly hợp, làm gia tăng nhiệt độ toàn bộ cụm điều khiển thủy lực (Mechatronic).
  
  

3. Khí hậu nóng ẩm tại Việt Nam: Tác nhân "đổ dầu vào lửa"

Ở các nước châu Âu nhiệt độ môi trường khá lý tưởng, hệ thống giải nhiệt của hộp số DCT (đặc biệt là loại DCT ly hợp ướt - ngâm trong dầu) hoạt động rất hiệu quả.

Tuy nhiên tại Việt Nam, nhiệt độ mặt đường nhựa mùa hè có thể lên tới 50°C, cộng thêm hơi nóng hầm hập tỏa ra từ hàng ngàn phương tiện xung quanh tạo nên một "lò bát quái" dưới gầm xe. Khi xe không thể di chuyển nhanh, gió cưỡng bức không có để làm mát két giải nhiệt nhớt hộp số. Nhiệt độ dầu hộp số tăng nhanh chóng mặt vượt ngưỡng an toàn (thường là trên 120°C - 130°C).

Khi đạt đến giới hạn này, màn hình taplo của các dòng xe sang sẽ lập tức hiện cảnh báo đỏ: "Transmission Overheating - Pull over safely" (Hộp số quá nhiệt - Hãy tấp xe vào lề an toàn). Máy tính sẽ tự động ngắt ly hợp để bảo vệ hệ thống, khiến chiếc xe của bạn đứng im một chỗ giữa dòng người kẹt xe.

4. Cái giá phải trả khi hộp số DCT "gục ngã"

Nếu chủ xe phớt lờ các cảnh báo quá nhiệt hoặc thói quen lái xe sai lầm diễn ra trong thời gian dài, chi phí sửa chữa hệ thống DCT của xe sang sẽ khiến bạn thực sự "choáng váng":

• Mòn cháy các lá côn: Thay thế bộ ly hợp kép mới chính hãng có giá từ 40 đến hơn 100 triệu đồng tùy dòng xe.

• Hỏng bộ điều khiển vỉ mạch (Mechatronic): Nhiệt độ quá cao làm biến dạng các van thủy lực và chảy bo mạch điện tử bên trong hộp số. Chi phí thay hộp điều khiển Mechatronic này chưa bao giờ dưới 80 triệu đồng.

5. Sản phẩm Bộ ly hợp kép bán tại xe5s.vn: 

Bộ ly hợp kép audi a1, a3 2008-2018

13,5 Triệu

BÍ KÍP "SỐNG SÓT" QUA MÙA KẸT XE DÀNH CHO TÀI XẾ CHẠY XE DCT

Để bảo vệ bộ ly hợp kép đắt giá trên xế cưng, bạn chỉ cần thay đổi một vài thói quen lái xe rất đơn giản sau:

1. Tuyệt đối không rà phanh cho xe bò liên tục: Khi kẹt xe, hãy kiên nhẫn đợi xe phía trước di chuyển một khoảng đủ dài (tầm 1/2 đến 1 chiều dài thân xe). Lúc đó, hãy dứt khoát buông hoàn toàn chân phanh để ly hợp ép chặt hoàn toàn vào nhau, sau đó di chuyển và đạp phanh dứt khoát để dừng lại.

2. Chuyển sang chế độ số tay (Manual - M): Khi bò đường đèo dốc hoặc đường kẹt nặng, hãy gạt cần số sang chế độ M và cố định xe ở duy nhất số 1. Việc này khóa chặt máy tính không cho phép nó tự động nhảy lên số 2 rồi lại lùi về số 1 vô ích, giảm 50% tần suất hoạt động của ly hợp.

3. Sử dụng chức năng Auto Hold đúng cách: Khi dừng đèn đỏ hoặc kẹt xe đứng im quá 5 giây, hãy đạp sâu phanh để kích hoạt Auto Hold hoặc về N. Đừng giữ hờ chân phanh vì lúc đó ly hợp vẫn đang mài nhẹ để sẵn sàng lao đi.
    

Lời kết từ XE5S.VN: Hộp số ly hợp kép DCT không hề tồi, nó là đỉnh cao của sự phấn khích và tốc độ. Chỉ cần bạn thấu hiểu "tính khí" cơ khí của nó và lái xe đúng kỹ thuật, DCT sẽ luôn mang lại những trải nghiệm hoàn hảo nhất mà không bắt chiếc ví của bạn phải lên tiếng cầu cứu!