Vòng định tâm moay-ơ là gì? Tại sao độ mâm xe ô tô bắt buộc phải có?

Trong giới nâng cấp mâm vỏ ô tô, hầu hết các chủ xe thường chỉ đổ dồn sự chú ý và ngân sách vào những chi tiết đắt tiền trị giá hàng chục triệu đồng như bộ lazang hợp kim sáng bóng, lốp hiệu năng cao hay hệ thống ốc độ màu sắc. Thế nhưng, có một linh kiện cơ khí vô cùng nhỏ bé, giá bán chỉ dao động từ vài chục cho đến vài trăm ngàn đồng, nhưng lại nắm giữ vai trò quyết định đến sự êm ái của khoang cabin và triệt tiêu hoàn toàn hiện tượng vô lăng bị bần bật khi xe chạy tốc độ cao. Đó chính là Vòng định tâm moay-ơ, tên tiếng Anh chuyên ngành là Hub Centric Ring.

Rất nhiều tài xế sau khi lên đời bộ mâm mới đã phải nếm trải cảm giác hoang mang khi chiếc xe bắt đầu xuất hiện triệu chứng rung giật vô lăng vô cùng khó chịu ở dải tốc độ từ tám mươi đến một trăm hai mươi kilômét trên giờ, dù đã tiến hành cân bằng động bánh xe đi lại nhiều lần. Hãy cùng XE5S.VN mổ xẻ nguyên lý cơ học đứng sau món phụ kiện nhỏ nhưng có võ này qua bài phân tích chuẩn kỹ thuật dưới đây.

1. Tại sao xe bị rung vô lăng sau khi độ mâm? Bản chất của thông số Center Bore

Để hiểu được công dụng của vòng định tâm, trước hết chúng ta cần làm quen với khái niệm Center Bore (ký hiệu là CB). Đây chính là đường kính của lỗ tròn lớn nằm ở ngay chính giữa mặt sau của mâm xe ô tô.

• Đối với mâm nguyên bản theo xe (Mâm Zin): Các kỹ sư nhà máy thiết kế lỗ Center Bore của mâm vừa khít hoàn toàn từng milimét với gờ trục (Hub Lip) nhô ra trên cụm moay-ơ của bánh xe. Khi lắp ráp, gờ trục này sẽ chịu trách nhiệm chính trong việc đỡ toàn bộ trọng lượng của chiếc xe và định vị mâm xe nằm đồng tâm tuyệt đối với trục quay của bánh. Hệ thống bu-lông và đai ốc lúc này chỉ đóng vai trò ép chặt mâm vào mặt phẳng moay-ơ theo chiều ngang.

• Đối với mâm độ (Mâm Aftermarket): Để một mẫu mâm độ có thể bán được cho nhiều dòng xe khác nhau của các hãng khác nhau (ví dụ dùng chung cho cả Toyota, Honda, Hyundai), các nhà sản xuất mâm độ luôn khoét lỗ Center Bore có kích thước rất lớn (thường là bảy mươi ba phẩy một milimét).

Chính vì lỗ mâm độ lớn hơn gờ moay-ơ nguyên bản của xe bạn, giữa hai chi tiết này sẽ xuất hiện một khoảng trống lỏng lẻo. Lúc này, mâm xe không còn điểm tựa hình học trên gờ trục nữa, và người thợ bắt buộc phải định tâm bánh xe một cách cưỡng bức dựa hoàn toàn vào các con ốc bu-lông.


 

Thảm họa từ việc để mâm xe lỏng lẻo:

Cho dù người thợ có siết ốc đều tay đến đâu, việc định tâm bằng bu-lông không bao giờ đạt được độ chính xác tuyệt đối như gờ cơ khí. Bánh xe sẽ bị lệch tâm hình học so với trục moay-ơ một khoảng siêu nhỏ, chỉ từ không phẩy một đến không phẩy lăm milimét.

Khi chiếc xe di chuyển tốc độ cao, sự lệch tâm này lập tức tạo ra một lực ly tâm biến thiên cực lớn, làm bánh xe quay theo quỹ đạo hình quả trứng dẹt. Lực quán tính này giật liên hồi, truyền qua hệ thống treo, lao thẳng lên thước lái và biểu hiện trực tiếp bằng việc vô lăng bị bần bật, rơ lắc cực kỳ khó chịu. Đồng thời, toàn bộ trọng lượng hàng tấn của xe lúc này bị dồn ép thô bạo lên thân các cây bu-lông, nguy cơ cao gây ra hiện tượng gãy cụt bu-lông moay-ơ khi xe sập ổ gà.


 

2. Vòng định tâm moay-ơ (Hub Centric Ring) – Giải pháp cứu cánh chỉ vài chục ngàn

Vòng định tâm moay-ơ thực chất là một vòng đệm cơ khí có độ dày chính xác, dùng để chèn vào khoảng trống lỏng lẻo giữa lỗ Center Bore của mâm độ và gờ trục moay-ơ của xe.

[Gờ trục Moay-ơ xe] ===> (Vòng định tâm Hub Ring) ===> [Lỗ Center Bore của Mâm độ]
      (Nhỏ)               (Bù đắp khoảng trống)                 (Lớn)

Nhiệm vụ duy nhất của chiếc vòng này là biến một bộ mâm độ đa năng thành một bộ mâm nguyên bản có kích thước đo đạc vừa vặn hoàn hảo riêng cho chiếc xe của bạn. Khi khoảng hở bị triệt tiêu, bánh xe tái lập được trạng thái đồng tâm tuyệt đối. Toàn bộ lực dằn xóc và trọng lượng xe được gờ trục moay-ơ chịu trận hộ, giải phóng hoàn toàn áp lực cắt cho dàn bu-lông. Vô lăng của xe sẽ lập tức trở lại trạng thái phẳng lặng, đầm chắc và êm ái như xe nguyên bản từ nhà máy.

Các loại vật liệu chế tạo vòng định tâm phổ biến:

• Vòng định tâm bằng Nhựa chịu nhiệt (Polycarbonate/Plastic): Ưu điểm là giá thành siêu rẻ (chỉ từ vài chục ngàn một bộ bốn chiếc), không bao giờ bị rỉ sét hay oxy hóa bám chặt vào trục. Nhược điểm là dễ bị giòn gãy, biến dạng sau thời gian dài chịu nhiệt lượng tỏa ra từ cụm phanh đĩa.

• Vòng định tâm bằng Hợp kim nhôm (Aluminum): Giá thành cao hơn một chút (khoảng vài trăm ngàn một bộ), độ bền cơ học cực cao, chịu nhiệt hoàn hảo và truyền nhiệt tốt từ cụm phanh ra ngoài mâm. Đây là loại vật liệu được XE5S.VN khuyến khích các chủ xe lựa chọn khi độ mâm.
  
  

3. Hướng dẫn cách đọc và chọn mua vòng định tâm chuẩn xác

Mỗi loại vòng định tâm luôn được định danh bằng hai thông số kích thước đo bằng milimét, viết dưới dạng: Đường kính ngoài x Đường kính trong.

• Đường kính ngoài (Outer Diameter): Phải trùng khớp hoàn toàn với thông số lỗ Center Bore trên bộ mâm độ của bạn.

• Đường kính trong (Inner Diameter): Phải trùng khớp hoàn toàn với thông số gờ trục moay-ơ của chiếc xe bạn đang đi.

Ví dụ thực tế: Bạn đang đi xe Toyota Vios (có thông số gờ moay-ơ nguyên bản là năm mươi bốn phẩy một milimét) và quyết định nâng cấp lên bộ mâm độ thể thao Aftermarket có lỗ Center Bore đo được là bảy mươi ba phẩy một milimét. Lúc này, chiếc vòng định tâm bạn cần tìm mua bắt buộc phải có thông số chính xác là: 73.1mm x 54.1mm.

4. BẢNG TRA CỨU THÔNG SỐ GỜ MOAY-Ơ (CENTER BORE) NGUYÊN BẢN CỦA CÁC HÃNG XE

Để biết chiếc xe của mình cần loại vòng định tâm có đường kính trong bằng bao nhiêu, bạn có thể tham khảo bảng tra cứu kích thước trục moay-ơ tiêu chuẩn dưới đây:

5. Sản phẩm Vòng định tâm moay-ơ bán tại xe5s.vn:

Vòng định tâm sơmi mâm xe cho các dòng xe ford & mitsubishi

350 Ngàn

6. KẾT LUẬN VÀ LỜI KHUYÊN TỪ XE5S.VN

Vòng định tâm moay-ơ là một minh chứng rõ ràng cho thấy trong kỹ thuật ô tô, một chi tiết nhỏ có giá trị vật chất rất thấp hoàn toàn có thể phá hỏng hoặc hoàn thiện trải nghiệm vận hành của một gói độ đắt giá.

Nếu bạn đang lên kế hoạch thay đổi lazang cho xế cưng, hoặc nếu chiếc xe độ mâm của bạn đang bị hiện tượng vô lăng rung bần bật khi lên cao tốc dù đã bấm chì cân mâm kỹ lưỡng, hãy tháo bánh xe ra và kiểm tra xem thợ kỹ thuật đã lắp đặt vòng định tâm Hub Ring cho xe của bạn hay chưa. Đừng để sự thiếu sót của một miếng đệm vài chục ngàn làm giảm đi sự an toàn và độ sướng khi cầm lái một chiếc xe độ cá tính!