Một buổi sáng thức dậy, khi lùi xe ra khỏi gara hoặc vị trí đỗ, bạn bỗng nhiên phát hiện trên sàn nhà có vài giọt chất lỏng loang lổ. Bạn cúi xuống dùng một tờ giấy trắng thấm thử và hoang mang khi thấy chất lỏng này có màu hồng tươi hoặc đỏ thẫm, sờ vào thấy dính nhớt.
Khác với dầu máy thông thường có màu vàng hổ phách (khi mới) hoặc màu đen kịt (khi đã cũ), chất lỏng màu hồng hoặc đỏ dưới gầm là một "mật mã màu sắc" cực kỳ chuẩn xác mà các nhà sản xuất ô tô thiết lập sẵn. Nó là lời cảnh báo hệ thống truyền động hoặc hệ thống lái thủy lực của bạn đang bị tổn thương sâu sắc. Hãy cùng XE5S.VN mổ xẻ tường tận nguyên nhân, cách chẩn đoán và giải pháp cho hiện tượng này.
Trong thế giới cơ khí ô tô, hầu hết các loại dầu cốt lõi đều là dầu khoáng hoặc dầu tổng hợp có màu trong suốt hoặc vàng nhạt. Tuy nhiên, riêng hai loại chất lỏng sau đây bắt buộc phải được pha thêm phẩm màu nhuộm đỏ (Red Dye) để giúp kỹ thuật viên và chủ xe dễ dàng nhận diện khi xảy ra sự cố rò rỉ:
Dầu hộp số tự động (ATF - Automatic Transmission Fluid): Loại dầu này có độ nhớt vừa phải, màu đỏ tươi như si-rô khi còn mới và chuyển sang màu hồng cánh sen hoặc đỏ mận khi đã qua một thời gian sử dụng.
Dầu trợ lực lái thủy lực (Power Steering Fluid): Trên rất nhiều dòng xe (đặc biệt là các xe đời cũ hoặc xe bán tải, xe tải dùng bơm trợ lực cơ), dầu trợ lực lái sử dụng chung phẩm cấp và màu sắc đỏ/hồng hoàn toàn tương thích với dầu hộp số ATF.

Hộp số tự động là một trong những cụm chi tiết đắt tiền và phức tạp nhất trên xe. Nếu vệt dầu đỏ xuất hiện ở chính giữa bụng xe (ngay phía sau khối động cơ) hoặc dầm gầm ngay dưới khu vực bệ cần số, nguy cơ cao hộp số của bạn đang bị rỉ dầu.
Lão hóa gioăng cao su đáy các-te: Đáy các-te hộp số là nơi chứa dầu bôi trơn. Lớp gioăng cao su hoặc lớp keo làm kín ở viền đáy sau nhiều năm chịu nhiệt độ cao sẽ bị co ngót, mủn nứt, tạo ra các khe hở khiến dầu hộp số thấm ra ngoài liên tục.
Hỏng phớt chặn dầu trục các-đăng hoặc phớt đuôi số: Đây là các phớt vòng cao su ôm khít lấy các trục quay truyền động ra ngoài hộp số. Khi phớt bị rách hoặc bị mài mòn, áp lực dầu bên trong hộp số khi xe vận hành sẽ đẩy dầu bắn tia hoặc nhỏ giọt ra ngoài.
Nứt vỏ các-te do va quẹt gầm: Nếu xe của bạn vừa trải qua một cú sập ổ gà sấm sét hoặc quẹt gầm khi leo lề, phần đáy các-te hộp số (thường làm bằng nhôm hoặc thép mỏng) rất dễ bị nứt, rạn, gây chảy dầu ồ ạt.
Hộp số tự động vận hành dựa trên áp suất thủy lực để đóng ngắt các lá côn. Khi lượng dầu bị hao hụt, áp suất dầu không đủ sẽ dẫn đến hiện tượng trượt ly hợp, xe bị vào số trễ, giật khục mạnh khi chuyển số. Nếu dầu cạn kiệt, các bánh răng hành tinh và lá côn sẽ ma sát trực tiếp với nhau gây cháy số hoàn toàn, chi phí đại tu có thể lên tới vài chục triệu đồng.

Nếu vệt dầu đỏ hoặc hồng xuất hiện ở phía trước đầu xe, dịch về bên tài hoặc bên phụ, ngay phía sau két nước làm mát hoặc trong lòng hốc bánh xe trước, thủ phạm chính là hệ thống lái thủy lực.
Hỏng phớt chặn dầu thước lái: Đây là căn bệnh kinh điển. Chụp bụi cao su của thước lái sau một thời gian bị rách, khiến nước mưa và cát mịn chui vào bám đầy lên ty thước lái. Khi bạn đánh lái, ty sắt thò ra thụt vào sẽ cào xước phớt cao su bên trong, khiến dầu trợ lực từ buồng áp lực chảy tràn ra ngoài qua đầu chụp bụi.
Bục, nứt đường ống cao áp dẫn dầu: Bơm trợ lực lái tạo ra một áp suất cực lớn để đẩy dầu vào thước lái giúp bạn xoay vô lăng nhẹ nhàng. Các đường ống dẫn dầu bằng cao su lưu hóa lâu ngày bị lão hóa sẽ không chịu nổi áp lực này, dẫn đến hiện tượng nứt rạn hoặc rỉ dầu ở các đầu cắm, đầu cos ép.
Khi hệ thống cạn dầu trợ lực, vô lăng của xe sẽ bỗng nhiên nặng trịch như xe tải đời cũ, cực kỳ khó lái khi đi phố. Nguy hiểm hơn, khi không có dầu bôi trơn và làm mát, chiếc bơm trợ lực lái quay ở tốc độ cao sẽ bị bó cứng, cháy cánh gạt và phát ra tiếng rít "u u" đanh tai trước khi hỏng hoàn toàn.

Khi phát hiện dấu hiệu, bạn không cần phải là thợ máy chuyên nghiệp mà vẫn có thể định vị được 80% căn bệnh bằng mẹo sau:
Bước 1 (Nhìn và Ngửi): Lấy một tờ giấy trắng (hoặc khăn giấy) thấm trực tiếp vào giọt dầu dưới gầm. Đưa lên ánh sáng để xác nhận màu hồng hoặc đỏ. Đưa lên mũi ngửi: Dầu hộp số ATF thường có mùi hơi hắc và ngọt nhẹ đặc trưng; nếu dầu có mùi khét lẹt chứng tỏ dầu trong hệ thống đã bị quá nhiệt nặng.
Bước 2 (Kiểm tra khoang máy): Mở nắp ca-pô, tìm đến bình chứa dầu trợ lực lái (nắp bình thường có biểu tượng chiếc vô lăng hoặc dòng chữ Power Steering Fluid). Nhìn vào vách bình xem mực dầu có nằm giữa vạch MIN và MAX hay không. Nếu tụt xuống dưới MIN, xe đang bị rò dầu lái.
Bước 3 (Kiểm tra que thăm - nếu có): Một số dòng xe có que thăm dầu hộp số tự động đặt sâu trong khoang máy. Bạn rút que thăm ra, lau sạch, cắm lại rồi rút ra kiểm tra xem mức dầu có bị thiếu hụt hay không.
| Màu sắc chất lỏng | Vị trí chảy dưới gầm | Kết luận bệnh lý |
| Hồng tươi hoặc Đỏ | Chính giữa bụng xe, sau động cơ | Rò rỉ dầu hộp số tự động (ATF). |
| Hồng tươi hoặc Đỏ | Đầu xe, phía dưới thước lái, hốc bánh trước | Rò rỉ dầu trợ lực lái thủy lực. |
| Vàng hổ phách hoặc Đen kịt | Ngay dưới lốc máy | Rò rỉ dầu máy (dầu động cơ). |
| Trong suốt như nước, không mùi | Dưới gầm khu vực táp-lô | Nước thải điều hòa bình thường (An toàn). |
| Xanh lá, Đỏ cam hoặc Xanh dương (loãng) | Đầu xe, ngay dưới két nước | Rò rỉ nước làm mát động cơ (Cần xử lý ngay). |

Rò rỉ dầu màu hồng hoặc đỏ tuyệt đối không phải là lỗi có thể châm chước để chạy cố từ tháng này qua tháng khác. Nếu bạn phát hiện vệt dầu loang lổ lớn trên sàn nhà (bằng bàn tay trở lên), hãy thực hiện ngay các bước sau:
Tránh chạy xe ở tốc độ cao hoặc thốc ga mạnh để giảm áp lực lên hộp số và thước lái.
Đưa xe ngay đến gara uy tín gần nhất. Yêu cầu kỹ thuật viên kích xe lên cầu nâng để vệ sinh sạch phần gầm, từ đó soi chính xác điểm đang rỉ dầu.
Nếu lỗi do gioăng hoặc phớt cao su, chi phí thay thế thường khá rẻ (chỉ vài trăm ngàn cho đến hơn 1 triệu đồng tiền công hạ gầm bệ) nhưng sẽ cứu được cụm thước lái hoặc hộp số trị giá hàng chục triệu đồng.
Bài viết liên quan