Xe điện VinFast đã thay đổi thị trường ô tô Việt Nam như thế nào? “Nhiên liệu tự chủ” và cảm giác lái tốc độ cao trở nên dễ tiếp cận hơn

1) VinFast không chỉ bán xe điện: VinFast đã “đổi luật chơi” của thị trường

Trước khi xe điện bùng nổ, thị trường ô tô Việt Nam vận hành theo một quỹ đạo khá quen thuộc:

• Người mua chọn xe theo thương hiệu Nhật – Hàn (bền, giữ giá, dễ sửa)

• Xe mạnh, tăng tốc nhanh, cảm giác lái “đã” thường gắn với xe sang/xe thể thao giá vài tỷ

• Nhiên liệu gần như mặc định là xăng/dầu; câu chuyện “tự chủ năng lượng” ít khi được đặt lên bàn cân mua xe

Sự xuất hiện của xe điện VinFast làm thay đổi đồng thời 3 tầng:

1. Tầng sản phẩm: xe điện trở thành lựa chọn phổ thông (không còn là “đồ chơi công nghệ”)

2. Tầng hạ tầng: trạm sạc trở thành một phần của hệ sinh thái di chuyển

3. Tầng nhận thức: người dùng bắt đầu nói về “điện như một loại nhiên liệu” và “hiệu năng cao trong tầm tay”

Một dấu mốc đáng chú ý là VinFast công bố đã vươn lên vị trí dẫn đầu thị trường theo các giai đoạn trong năm 2024 (bài công bố thị phần/đà tăng trưởng của VinFast được báo chí trong nước dẫn lại).

2) “Nhiên liệu tự sản xuất” – Vì sao xe điện giúp Việt Nam tự chủ hơn so với xăng dầu?

Bạn đưa ra một ý rất đúng về mặt logic kinh tế: điện là thứ Việt Nam có thể chủ động sản xuất trong nước, trong khi xăng dầu vẫn chịu ràng buộc lớn bởi thị trường thế giới và nhập khẩu.

2.1 Việt Nam vẫn cần nguồn xăng dầu nhập khẩu (mức độ nhất định)

Trong báo cáo thị trường xăng dầu, Tạp chí Công Thương nêu Quý I/2024:

• Tiêu thụ nội địa ước khoảng 6 triệu m³/tấn

• Nhập khẩu và mua từ nguồn trong nước ước khoảng 6,5 triệu m³/tấn

• Sản lượng sản xuất trong nước (Nghi Sơn + Bình Sơn) ước khoảng 3,7 triệu tấn

Các số liệu kiểu này cho thấy: dù có nhà máy lọc dầu trong nước, Việt Nam vẫn phải vận hành nguồn cung theo cơ cấu có nhập khẩu/nguồn ngoài để cân đối, nhất là khi thị trường biến động.

Với xe xăng, bạn phụ thuộc trực tiếp vào “chuỗi cung ứng xăng dầu” – thứ chịu tác động mạnh bởi địa chính trị, vận tải quốc tế, và giá dầu thô.

2.2 Điện là “nhiên liệu” Việt Nam có thể tự chủ mạnh hơn

Ở chiều ngược lại, EVN cho biết đến cuối năm 2024, tổng công suất đặt nguồn điện toàn hệ thống đạt khoảng 82.400 MW, trong đó nguồn năng lượng tái tạo (gió, mặt trời) khoảng 21.447 MW, chiếm 26%.

Điều này quan trọng ở chỗ:

• Điện được sản xuất “tại chỗ” (trong nước) từ nhiều loại nguồn (thủy điện, nhiệt điện, gió, mặt trời…)

• Khi xe chạy điện tăng lên, tiêu thụ năng lượng dịch chuyển từ xăng dầu sang điện – tức dịch chuyển sang nguồn mà Việt Nam kiểm soát tốt hơn

Nói đơn giản: xe điện giúp “chi phí di chuyển” bớt lệ thuộc vào thùng dầu ngoài biển, và tiến dần về thứ Việt Nam có thể chủ động hơn trong dài hạn.

3) Hạ tầng trạm sạc: yếu tố biến “xe điện” từ ý tưởng thành thói quen

Một lý do xe điện VinFast tác động mạnh đến thị trường Việt Nam là vì VinFast (và hệ sinh thái V-Green) không chỉ bán xe, mà thúc đẩy luôn hạ tầng nạp nhiên liệu.

V-Green công bố phát triển hệ thống trạm sạc với hơn 150.000 cổng sạc cho xe máy điện và ô tô điện, phủ khắp 63 tỉnh thành.

Trong bối cảnh người dùng Việt hay hỏi “mua xe điện rồi sạc ở đâu?”, con số độ phủ và tốc độ mở rộng trạm sạc chính là thứ giúp:

• Người mua bớt “sợ rủi ro”

• Xe điện chuyển từ “người tiên phong” sang “người dùng đại chúng”

4) Chính sách & ưu đãi: xe điện được “bơm lực” để chạy nhanh hơn

Một thay đổi lớn trên thị trường là: xe điện được hưởng nhiều ưu đãi phí/thuế, khiến giá lăn bánh và quyết định mua dễ hơn.

Ví dụ, VnExpress đưa tin việc miễn 100% lệ phí trước bạ cho ôtô điện được kéo dài thêm 2 năm, đến 28/2/2027, theo nghị định Chính phủ ban hành.

Khi chi phí lăn bánh giảm, “rào cản nhập môn” xe điện thấp đi đáng kể. Và khi nhiều người mua hơn, thị trường buộc phải thay đổi nhanh hơn: đại lý, garage, bảo hiểm, tài chính… cũng phải cập nhật theo.

5) “Cảm giác lái tốc độ cao dễ tiếp cận hơn”: đây là cú thay đổi mạnh nhất về trải nghiệm

Điểm bạn nói rất đúng: trước đây, để có cảm giác tăng tốc mạnh kiểu “dính ghế”, nhiều người nghĩ ngay đến xe hiệu năng cao/xe thể thao – thường giá rất cao.

Xe điện thay đổi hoàn toàn vì bản chất mô-tơ điện:

• mô-men xoắn đến sớm,

• phản hồi chân ga tức thì,

• tăng tốc mượt và “bốc” ngay từ dải tốc độ thấp.

5.1 VF 8: thông số hiệu năng “rất khác” so với SUV phổ thông

Theo trang FAQ/thông số của VinFast:

• VF 8 Eco: 260 kW, 500 Nm, 0–100 km/h 6,5 giây

• VF 8 Plus: 300 kW, 620 Nm, 0–100 km/h 5,5 giây

• Tốc độ tối đa (mục tiêu dự kiến): >200 km/h

Đặt trong bối cảnh thị trường, một chiếc SUV gia đình có khả năng tăng tốc 0–100 km/h cỡ 5–6 giây là trải nghiệm mà trước đây đa phần người dùng phổ thông khó tiếp cận (vì hoặc phải mua xe dung tích lớn, hoặc xe sang, hoặc xe hiệu năng cao).

Và điều đáng nói là: VF 8 không phải “siêu xe 2 chỗ”, mà là xe gia đình 5 chỗ, đi làm đi chơi đi xa đều được.

5.2 VF 7: “cửa” vào hiệu năng cao ở mức giá dễ chịu hơn

Với VF 7, nhiều nguồn đánh giá/ghi nhận cấu hình bản Plus dùng hai mô-tơ, công suất khoảng 349 mã lực và mô-men xoắn 500 Nm, tăng tốc 0–100 km/h khoảng 5,8 giây.

Điểm đáng chú ý là giá niêm yết VF 7 trên thị trường thường được tổng hợp quanh:

• VF 7 Eco: 799 triệu

• VF 7 Plus: khoảng 949–969 triệu (tùy biến thể)

Nói theo cách dễ hình dung: người dùng Việt lần đầu có cơ hội chạm đến cảm giác “xe rất mạnh, tăng tốc rất nhanh” ở tầm tiền dưới 1 tỷ – hơn 1 tỷ, thay vì phải bước vào vùng “vài tỷ đồng” như trước.

Đây chính là ý “tốc độ cao dễ tiếp cận hơn”: không phải ai cũng cần chạy nhanh, nhưng rất nhiều người muốn một chiếc xe dư sức mạnh để vượt an toàn, nhập làn tự tin, leo đèo không đuối. Xe điện làm điều đó trở nên phổ biến hơn.

6) Thị trường buộc phải thay đổi theo VinFast: từ thói quen người dùng đến chiến lược hãng xe

Khi xe điện VinFast tăng mạnh về hiện diện, thị trường Việt Nam bị “kéo” theo ở nhiều hướng:

6.1 Người dùng học cách “đổ nhiên liệu kiểu mới”

• Thay vì đổ xăng 5 phút, người dùng chuyển sang thói quen: sạc ở nhà/cơ quan, sạc ở điểm dừng, sạc khi đi siêu thị

• “Lịch sạc” trở thành một phần của kế hoạch di chuyển, giống như cách bạn sạc điện thoại

Hạ tầng lớn (150.000 cổng sạc) làm cho thói quen này dễ hình thành.

6.2 Hãng xe xăng buộc phải tăng option/công nghệ để giữ khách

Một khi khách hàng đã trải nghiệm xe điện với màn hình lớn, nhiều tính năng thông minh, cập nhật phần mềm, ADAS… thì xe xăng muốn bán tốt phải:

• nâng cấp công nghệ,

• tăng gói an toàn,

• đẩy mạnh hybrid hoặc chuẩn bị lộ trình EV.

6.3 “Khái niệm giá trị” thay đổi: không chỉ mua xe, mà mua hệ sinh thái

Trước đây mua xe chủ yếu là:

• xe + bảo dưỡng + xăng

Còn với VinFast xe điện, nhiều người mua theo logic:

• xe + trạm sạc + chính sách + phần mềm + hậu mãi

Chính sách ưu đãi (như miễn trước bạ đến 28/2/2027 theo tin VnExpress) càng làm hệ sinh thái này trở nên hấp dẫn.

7) Nhưng nói thật: xe điện “đổi thị trường” không có nghĩa là hợp với tất cả

Để bài viết cân bằng và đúng thực tế, có 3 điểm người dùng vẫn cần cân nhắc:

1. Điều kiện sạc: nhà chung cư/không có chỗ sạc riêng vẫn cần tính toán thói quen

2. Hành trình liên tỉnh: vẫn cần lên kế hoạch điểm sạc nếu chạy rất xa liên tục

3. Tâm lý bán lại: thị trường xe điện biến động nhanh hơn xe xăng, người hay đổi xe cần cân nhắc kỹ

Dù vậy, “bức tranh lớn” vẫn không đổi: xe điện VinFast đã khiến xe điện trở thành câu chuyện chính của thị trường, thay vì chỉ là ngách.

8) Kết luận: VinFast đã thay đổi thị trường ô tô Việt Nam theo 2 cách mạnh nhất

Nếu gói lại trong 2 ý đúng như bạn muốn nhấn mạnh, thì VinFast đã tạo ra:

(1) Một cuộc dịch chuyển nhiên liệu: từ xăng dầu nhập khẩu sang điện có thể tự chủ hơn

Việt Nam vẫn phải cân đối nguồn xăng dầu với sản xuất trong nước và nhập khẩu.
Trong khi đó, điện là năng lượng Việt Nam chủ động sản xuất với quy mô hệ thống lớn và tỷ trọng tái tạo đáng kể.

=> Chạy xe điện không chỉ là “tiết kiệm cho cá nhân”, mà còn là câu chuyện “tự chủ năng lượng” ở tầm quốc gia.

(2) Dân phổ thông cũng chạm được cảm giác lái mạnh, tăng tốc nhanh

Thông số tăng tốc 0–100 km/h của VF 8 (5,5–6,5 giây) và sức mạnh mô-tơ là minh chứng xe điện đưa “hiệu năng cao” xuống gần hơn với người dùng phổ thông.
Cùng với đó, VF 7 mở cửa trải nghiệm “xe bốc” ở vùng giá dưới 1 tỷ.

FAQ (câu hỏi thường gặp)

Xe điện VinFast thay đổi thị trường Việt Nam rõ nhất ở điểm nào?

Rõ nhất ở 2 điểm: độ phủ hạ tầng sạc (V-Green công bố >150.000 cổng sạc) và việc xe điện trở thành lựa chọn chính thống, không còn là thị trường ngách.

“Tốc độ cao dễ tiếp cận” nghĩa là gì?

Nghĩa là trải nghiệm tăng tốc mạnh kiểu xe hiệu năng cao trước đây thường gắn với xe giá rất cao, nay có thể tiếp cận bằng các mẫu xe điện như VF 7/VF 8 với thông số tăng tốc nhanh và giá phổ thông hơn.

Việt Nam có thật sự “tự chủ điện” hơn xăng dầu không?

Ở góc độ sản xuất năng lượng, Việt Nam có hệ thống điện quy mô lớn (EVN nêu ~82.400 MW công suất đặt cuối 2024) và có tỷ trọng tái tạo đáng kể.
Còn xăng dầu vẫn phải cân đối cung ứng với nhập khẩu/nguồn ngoài ở một mức độ nhất định.